وظایف شارژر، شارژ کنترلر و سانورتر

یکی از رایج‌ترین ابهام‌ها در حوزه انرژی خورشیدی، تفاوت میان شارژر باتری، شارژ کنترلر خورشیدی و سانورتر است. بسیاری از کاربران هنگام خرید تجهیزات خورشیدی تصور می‌کنند همه این تجهیزات یک وظیفه را انجام می‌دهند، در حالی که هر کدام کاربرد و عملکرد متفاوتی دارند.
درک صحیح این تفاوت‌ها به انتخاب درست تجهیزات، کاهش هزینه‌ها و افزایش راندمان سیستم کمک می‌کند. در این مقاله به بررسی کامل این تجهیزات و نحوه عملکرد آن‌ها در سیستم‌های آنگرید، آفگرید و هیبرید می‌پردازیم.

شارژر باتری چیست؟

شارژر باتری یا Battery Charger دستگاهی است که انرژی الکتریکی را از یک منبع خارجی دریافت کرده و برای شارژ باتری استفاده می‌کند.
در اکثر موارد، منبع تغذیه شارژر باتری عبارت است از:
– برق شهر
– ژنراتور
– منابع AC

مسیر عملکرد آن به شکل زیر است:
برق شهر → شارژر → باتری

وظیفه شارژر تنها مدیریت فرآیند شارژ باتری از طریق برق شهر است و هیچ ارتباط مستقیمی با پنل خورشیدی ندارد.

شارژر باتری یا Battery Charger دستگاهی است که انرژی الکتریکی را از یک منبع خارجی دریافت کرده و برای شارژ باتری استفاده می‌کند.
در اکثر موارد، منبع تغذیه شارژر باتری عبارت است از:

– برق شهر
– ژنراتور
– منابع AC

مسیر عملکرد آن به شکل زیر است:
برق شهر → شارژر → باتری

وظیفه شارژر تنها مدیریت فرآیند شارژ باتری از طریق برق شهر است و هیچ ارتباط مستقیمی با پنل خورشیدی ندارد.


شارژ کنترلر خورشیدی چیست؟

شارژ کنترلر خورشیدی یا Solar Charge Controller تجهیزی است که بین پنل خورشیدی و باتری قرار می‌گیرد.
وظیفه اصلی آن:
– مدیریت شارژ باتری
– جلوگیری از شارژ بیش از حد
– جلوگیری از تخلیه عمیق باتری
– افزایش عمر باتری
– حفاظت از سیستم
است.

مسیر عملکرد آن به شکل زیر است:
پنل خورشیدی → شارژ کنترلر → باتری
بنابراین شارژ کنترلر تنها با انرژی خورشیدی کار می‌کند و نمی‌تواند از برق شهر برای شارژ باتری استفاده کند.

آیا یک شارژر می‌تواند هم از پنل و هم از برق شهر شارژ کند؟


این سؤال یکی از متداول‌ترین پرسش‌های کاربران است.

پاسخ کوتاه:
خیر.
یک شارژر معمولی معمولاً فقط یک منبع ورودی دارد.
به همین دلیل:
– شارژ کنترلر فقط از پنل شارژ می‌کند.- شارژر AC فقط از برق شهر شارژ می‌کند.
در واقع این دو تجهیز از نظر ساختار، نوع ورودی و عملکرد کاملاً متفاوت هستند.




برای این کار از دستگاه‌هایی استفاده می‌شود که هر دو نوع شارژر را درون خود دارند.

این دستگاه‌ها معمولاً با نام‌های زیر شناخته می‌شوند:

– سانورتر (Solar Inverter Charger)
– اینورتر شارژر
– اینورتر هیبریدی

در این دستگاه‌ها دو سیستم شارژ مجزا وجود دارد:
شارژ کنترلر MPPT
برای شارژ باتری از طریق پنل خورشیدی
شارژر AC
برای شارژ باتری از طریق برق شهر یا ژنراتور
به همین دلیل این دستگاه‌ها می‌توانند به صورت هوشمند از هر دو منبع انرژی استفاده کنند.

سانورتر چیست؟


سانورتر در واقع ترکیبی از چند تجهیز مختلف در یک دستگاه است.
یک سانورتر معمولاً شامل موارد زیر است:
– اینورتر- شارژ کنترلر MPPT- شارژر AC- سیستم مدیریت انرژی
بنابراین به جای خرید چند دستگاه جداگانه، می‌توان از یک سانورتر استفاده کرد.


آیا تمام سانورترها قابلیت شارژ از برق شهر را دارند؟
خیر.
این تصور اشتباه در بازار بسیار رایج است.
سانورترها به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند.
سانورترهای خورشیدی ساده
این مدل‌ها:
– دارای MPPT هستند.- باتری را از طریق پنل شارژ می‌کنند.
اما:
– شارژر AC ندارند.
در نتیجه نمی‌توانند از برق شهر باتری را شارژ کنند.

چگونه می‌توان باتری را هم با پنل و هم با برق شهر شارژ کرد؟

یستم آفگرید چه نوع شارژری دارد؟
در سیستم آفگرید، وجود باتری ضروری است.
بنابراین حتماً به یک روش برای شارژ باتری نیاز خواهیم داشت.
این کار می‌تواند به دو روش انجام شود:
روش اول
پنل خورشیدی + شارژ کنترلر
در این حالت:
پنل → شارژ کنترلر → باتری

روش دوم
استفاده از سانورتر
در این حالت:
پنل → سانورتر → باتری
در بسیاری از سانورترها، شارژ کنترلر به صورت داخلی وجود دارد.

آیا باتری می‌تواند فقط با برق شهر شارژ شود؟
بله.
در بسیاری از سیستم‌های برق اضطراری (UPS) و اینورتر شارژرها، باتری فقط از طریق برق شهر شارژ می‌شود.
در این سیستم‌ها اصلاً پنل خورشیدی وجود ندارد.

آیا باتری می‌تواند فقط با پنل شارژ شود؟
بله.